Esasy

Türkmenistanyň «Türkmenistan» döwlet täjirçilik banky - umumy milli möçberdäki döwlet bankydyr. Bank ýurdymyzda ykdysady syýasatyň kemala gelmegini üpjin edýär we bolup geçýän uly ykdysady ýagdaýlara täsir edýär hem-de ykdysady döwlet maksatnamalarynyň ösüşini netijeli durmuşa geçirýär. Bankyň ençeme aýratyn bölüm çylgamlarynyň bolmagy we öňde baryjy tehnologiýalardan peýdalanmagy, onuň ýurduň islendik ýerine elýeterli bolmagyny üpjin etmelidir.  

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisi

16.06.2016

Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow Daşoguz welaýatyna iş saparynyň çäklerinde Ministrler Kabinetiniň göçme mejlisini geçirdi, onda sebitdäki işleriň ýagdaýyna, ýerlerde durmuş-ykdysady özgertmeleriň ilerledilişi bilen baglanyşykly meselelere garaldy.

Döwlet Baştutanymyz mejlisi açyp, onda Garaşsyz ýurdumyzy dünýäniň ösen döwletleriniň birine öwürmäge, oba adamlarynyň hal- ýagdaýyny yzygiderli gowulandyrmaga, mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini mundan beýläk-de ýokarlandyrmaga gönükdirilip kabul edilen milli we döwlet maksatnamalarynyň Daşoguz welaýatynda ýerine ýetirilişiniň hem-de welaýaty ähli ugurlar boýunça ösdürmek bilen bagly möhüm meseleleriň ara alnyp maslahatlaşyljakdygyny aýtdy. Şeýle hem bu ugurda öňde duran wezipeler kesgitleniler hem-de welaýatyň we onuň şäherleriniň we etraplarynyň häkimleriniň bu ugurda alyp barýan işlerine baha berler.

Mähriban halkymyzyň asylly däbine eýerip, biz ýurdumyz we il-günümiz üçin möhüm bolan derwaýys meseleleri hemişe at-abraýly, tejribeli ildeşlerimiz bilen ara alyp maslahatlaşyp, geňeşip çözýäris. Şoňa görä-de, Ministrler Kabinetiniň şu mejlisine Daşoguz welaýatynyň ähli şäherdir etraplarynyň wekillerini hem çagyrdyk diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Daşoguz welaýaty hem Garaşsyzlyk ýyllarynda uly üstünliklere eýe boldy diýip, milli Liderimiz belledi. Welaýatda ykdysadyýet, medeniýet, saglygy goraýyş, ylym-bilim ulgamlary ösdi, ilatyň hal-ýagdaýy has gowulandy.

Diňe 2008–2015-nji ýyllarda welaýatda hassahanalaryň, saglyk öýleriniň we merkezleriniň 32-si, orta mekdepleriň we mekdebe çenli çagalar edaralarynyň 82-si guruldy. Medeniýet öýleriniň 13-si, sport mekdepleriniň we desgalarynyň 42-si peýda boldy. Umumy meýdany 2 million inedördül metrden hem köp bolan ýaşaýyş jaýlary ulanmaga berildi. Uzynlygy 1569 kilometr bolan suw geçirijileri, 998 kilometr bolan awtomobil ýollary, 2249 kilometr bolan elektrik geçiriji ulgamlary işe girizildi.

Häzirki döwürde hem welaýatda Oba milli maksatnamasyna laýyklykda medeni-durmuş maksatly desgalaryň onlarçasy gurulýar diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy. Köneürgenç etrabynyň Täze ýol geňeşliginde 400 hojalygyň, ýagny 2000 adamyň ýaşamagy üçin ähli amatly şertler bolan döwrebap şäherçäniň gurluşygy güýçli depginler bilen alnyp barylýar.

Mukaddes Oraza aýy dowam edýär. Biz düýn welaýatyň baş metjidinde agzaçar sadakasyna gatnaşdyk, Ata Watanymyzyň gülläp ösmegi, mähriban halkymyzyň asuda we abadan durmuşda ýaşamagy üçin ýagşy doga-dilegler etdik, şu gün irden bolsa welaýat merkezinde täze, döwrebap ýaşaýyş jaý toplumynyň düýbüni tutup, onuň gurluşygyna badalga berdik diýip, milli Liderimiz belledi hem-de bu ýaşaýyş jaý toplumynyň häzirki zaman binagärlik we şähergurluşyk ölçeglerine laýyk geljekdigini hem-de ýaşamak üçin zerur bolan ähli amatlyklar bilen üpjün ediljekdigini aýtdy.

Nesip bolsa, ertir, anna güni, mukaddes juma namazynyň okalýan güni S.A.Nyýazow adyndaky etrapda 500 hojalyga, ýagny iki ýarym müň adama niýetlenip täze gurlan, döwrebap Bagtyýar zaman obasynyň birinji tapgyrynyň açylyş dabarasyna gatnaşarys diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow aýtdy.

Kabul edilen maksatnamalary durmuşa geçirmekde Daşoguz welaýatynda köp işler edildi we edilýär. Oba milli maksatnamasyna laýyklykda diňe 2008–2016-njy ýyllarda 5,5 milliard manada golaý düýpli maýa goýumlary özleşdirildi. Ilatyň hal-ýagdaýyny has-da gowulandyrmak, ýaşaýyş-durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmak, ýaş maşgalalary goldamak maksady bilen, ýörite karar boýunça, ýurdumyzyň welaýatlarynda mellek ýer gaznasy döredildi. Bu gaznadan häzire çenli Daşoguz welaýaty boýunça jemi 84 ýarym müňe golaý maşgala täze mellek ýerleri berildi diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy.

Ýurdumyzyň ähli welaýatlary bilen birlikde, biz Daşoguz welaýatyny ösdürmäge hem uly üns berýäris. Onuň üstünlikleri bizi begendirýär, ýöne şonuň bilen birlikde welaýaty mundan beýläkde ösdürmek boýunça alnyp barylýan işlerde entek kemçilikler az däl diýip, milli Liderimiz aýtdy. Bu kemçilikleri aradan aýyrmagyň ýollaryny ara alyp maslahatlaşmak hem-de gaýragoýulmasyz wezipeleri kesgitlemek şu günki mejlisiň esasy meseleleri bolup durýar diýip, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow belledi we mejlisiň gün tertibine geçdi.

Soňra Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygy Ç.Gylyjowa söz berildi. Ol Daşoguz welaýatynda alnyp barylýan işlere geçirilen seljermäniň netijeleri barada hasabat berdi. Onuň barşynda düýpli kemçilikleriň birnäçesi, şol sanda Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmekde we durmuş düzümini ösdürmekde goýberilen säwlikler ýüze çykaryldy.

Soňra Türkmenistanyň Baş prokurory A.Hallyýew Daşoguz welaýatynda alnyp barylýan işlere geçirilen barlagyň netijeleri barada hasabat berdi. Ol sebitiň ykdysady pudaklarynyň ýagdaýy barada durup geçip, dolandyryş düzümleriniň işinde düýpli kemçilikleriň bardygyny habar berdi. Munuň özi sebitde Oba milli maksatnamasyny durmuşa geçirmegiň depginleriniň peselmegine getirdi.

Milli Liderimiz hasabatlary diňläp, Ýokary gözegçilik edarasynyň başlygyna hem-de Baş prokurora şu welaýatdaky işleriň ýagdaýyna barlaglary dowam etmegi, bu ýerde dörän ýagdaýy içgin seljermegi we ony hemişe gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Soňra Daşoguz welaýatynyň etraplaryň we şäherleriň häkimlerine söz berildi. Olar alnyp barylýan işler barada hasabat berdiler.

Döwlet Baştutanymyz häkimleriň işine, hususan-da, ilaty durmuş we jemagat hyzmatlary bilen üpjün etmek, ýerleriň hasyllylygyny ýokarlandyrmak boýunça kemçilikler babatda düýpli nägilelik bildirdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Daşoguz welaýatynyň häkimi O.Gurbannazarowa ýüzlenip, bar bolan kemçilikleri aradan aýyrmakda haýal-ýagallyga ýol berilýändigini, şol sanda Oba milli maksatnamasyny we beýleki iri durmuş we ykdysady ähmiýetli taslamalary amala aşyrmakda kemçiliklere ýol berilýändigini görkezdi.

Welaýatyň häkimliginiň işi entek talaba laýyk gelmeýär. Şoňa görä-de, işde goýberen kemçilikleri üçin welaýatyň 4 etrabynyň häkimi hem-de 2 etrabynyň we bir şäheriniň häkiminiň orunbasary eýeleýän wezipesinden boşadyldy. Häkimleriň we olaryň orunbasarlarynyň dokuzysyna käýinç yglan edildi.

Döwlet Baştutanymyz gaýragoýulmasyz çözülmeli esasy wezipeleriň birnäçesini kesgitledi. Munuň özi sebitde suw üpjünçiligi we gidrotehniki desgalaryň gurluşygy, bar bolan suw howdanlaryny giňeltmek, şeýle hem durmuş maksatly desgalary, ilkinji nobatda bolsa, bilim we saglygy goraýyş ulgamynyň desgalaryny talaba laýyk ulanmak hem-de saklamak bilen baglanyşykly meselelere degişlidir. Ekin dolanyşygyny gowulandyrmaga, obasenagat pudagynda täze hojalyk çemeleşmelerini ornaşdyrmaga ýeterlik derejede üns berilmeýär. Bazar gurallarynyň netijeli işlemegi üçin oba hojalyk önümlerini öndürijileri, hakyky ýer eýelerini goldamak wajypdyr diýip, milli Liderimiz aýtdy.

Sebitde emele gelen ýagdaý welaýatyň häkiminiň şäher we etrap häkimlerinden ýeterlik derejede talap etmeýändigini görkezýär. Döwlet Baştutanymyz welaýatda alnyp barylýan işlere gözegçiligi gowşadandygy üçin Daşoguz welaýatynyň häkimi O.Gurbannazarowa käýinç yglan etdi.

Milli Liderimiz mejlisi dowam edip, ýurdumyzda durmuşa geçirilýän «Döwlet adam üçindir!» diýen syýasatyň mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş derejesini yzygiderli ýokarlandyrmaga, abadan we bagtyýar durmuşda ýaşamagyny gazanmaga gönükdirilendigini aýtdy. Şu wezipeleri üstünlikli ýerine ýetirmek üçin ýörite maksatnamalar kabul edildi. Olary doly amala aşyrmak üçin döwletimiz uly işleri alyp barýar, köp möçberde maliýe serişdelerini goýberýär. Ýöne, bu serişdeler käbir ýerlerde netijeli peýdalanylmaýar. Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow mähriban halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmaga, ata Watanymyzy has-da ösdürmäge gönükdirilip kabul edilen maksatnamalaryň welaýatda talabalaýyk ýerine ýetirilmeýändigini aýdyp, sebitde önümçilik we medeni-durmuş maksatly desgalaryň, şol sanda has oňaýly ýaşaýyş jaýlarynyň, hassahanalaryň, mekdepleriň, çagalar baglarynyň, ýollaryň, köprüleriň gurluşygynyň haýal alnyp barylýandygyny belledi. Bu bolsa halkymyzyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini has-da gowulandyrmak, ýurdumyzy ösdürmek boýunça alnyp barylýan işlere ýaramaz täsirini ýetirýär.

Milli Liderimiz kabul edilen maksatnamalaryň ýerine ýetirilmegi üçin welaýat, şäher we etrap ýolbaşçylarynyň gönüden-göni jogapkärçilik çekýändigini ýatladyp, welaýatlaryň we etraplaryň ýolbaşçylarynyň bu meselelere aýratyn üns bermelidigini, bu ugurda bar bolan kemçilikleri gysga wagtyň içinde düzetmek üçin ähli çäreleri görmelidigini nygtady.

Döwlet Baştutanymyz demirgazyk welaýaty ösüşiň täze sepgitlerine çykarmagyň ýollary baradaky gürrüňiň jemini jemläp, esasy wezipeleri kesgitledi. Welaýatyň ekerançylyk ýerleriniň melioratiw ýagdaýyny gowulandyryp, hasylyny artdyrmak üçin zerur işleri geçirmek, ýerleriň şorlamagynyň öňüni almak, şorlan ýerleri dikeltmek boýunça işleri yzygiderli alyp barmak , zeýkeşleri talabalaýyk saklamak we wagtly-wagtynda arassalamak zerurdyr.

Zerur bolan hassahanalary we saglyk öýlerini, mekdepleri, çagalar baglaryny, ýollary giň gerim bilen gurmak üçin ähli çäreleri görmek wajypdyr. Şäher we oba ilatyny arassa agyz suwy, elektrik energiýasy, tebigy gaz bilen doly üpjün etmek boýunça zerur işleri geçirmek möhümdir. Adamlara ýaşaýyş jaýyny gurmak, kömekçi hojalygy ýöretmek üçin bank karzlaryny we mellek ýerlerini bermeli.

Hormatly Prezidentimiz şeýle hem ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylarynyň öz ulgamlarynda ýol berlen kemçilikler üçin jogapkärçilik çekýändigini nygtady.

Ýokarda agzalan kemçilikleri Ykdysadyýet we ösüş, Maliýe, Energetika we Aragatnaşyk, Awtomobil ulaglary we Jemagat hojalygy, Bilim hem-de Saglygy goraýyş we derman senagaty ministrlikleriniň, «Türkmengaz» hem-de «Türkmenawtoýollary» döwlet konsernleriniň ýolbaşçylary welaýatlarda özleriniň pudaklary boýunça işleriň ýagdaýyny hemişe bilmelidir.

Olar welaýatyň hem-de onuň şäherleriniň we etraplarynyň ýolbaşçylary bilen ysnyşykly işläp, bar bolan meseleleri bile çözen bolsalar, Daşoguz welaýaty has-da ýokary depginler bilen öserdi, welaýatyň ilatynyň hal-ýagdaýy mundan hem ýokarlanardy. Şunuň bilen baglylykda, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow ministrlikleriň we pudak edaralarynyň ýolbaşçylaryna şu günki mejlisiň netijeleri boýunça ýygnaklary geçirmegi hem-de öňde goýlan wezipeleri çözmek boýunça anyk çäreleri hem-de möhletleri kesgitlemegi, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasarlaryna bolsa bilelikde işlemek üçin düzülen meýilnamalary amala aşyrmak boýunça işleriň barşyny berk gözegçilikde saklamagy tabşyrdy.

Soňra Türkmenistanyň Mejlisiniň Başlygy A.Nurberdiýewa söz berildi. Ol Daşoguz welaýatynyň dolandyryş çägini döwrebaplaşdyrmak boýunça taýýarlanan teklipler barada habar berdi.

Milli parlamentiň ýolbaşçysy ýurdumyzyň dolandyryş-çäk gurluşyny kämilleşdirmek bilen bagly meselelere seretmek we olary kämilleşdirmek barada milli Liderimiziň öňde goýan wezipelerine laýyklykda Mejlisde welaýat häkimlikleri bilen bilelikde degişli işleriň durmuşa geçirilýändigini aýtdy. Mälim bolşy ýaly, Ahal hem-de Balkan welaýatlarynda geçirilen Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň göçme mejlislerinde bu welaýatlaryň dolandyryş-çäk gurluşyny kämilleşdirmek bilen bagly meselelere seredildi. Şu meseleler bilen baglanyşykly ýurdumyzyň Mejlisiniň kararlary kabul edildi.

Döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzda amala aşyrylýan dolandyryş-çäk özgertmeleriniň çäginde obalary, şäherçeleri, şäherleri we etraplary durmuş-ykdysady taýdan maksatnamalaýyn ösdürmegi durmuşa geçirmek, Daşoguz welaýatynyň dolandyryş-çäk gurluşyny döwrüň talabyna laýyk kämilleşdirmek baradaky tabşyryklaryna laýyklykda hem-de Ministrler Kabinetiniň teklipnamasyny nazara alyp, Türkmenistanyň Konstitusiýasynyň 63-nji maddasy esasynda “Daşoguz welaýatynyň dolandyryş-çäk meseleleri hakynda” Mejlisiň karary kabul edildi. Karara laýyklykda, Daşoguz welaýatynda 9 etrap, 2 etrap hukukly şäher, 7 etrapdaky şäher, 1 şäherçe, 134 geňeşlik, 610 oba bolýar.

Şunuň bilen baglylykda, Mejlisiň Başlygy Daşoguz welaýatynyň her bir etrabyndaky dolandyryş-çäk meseleleri barada jikme-jik durup geçdi.

Umuman, Türkmenistanyň Mejlisiniň şu kararynyň kabul edilmegi bilen Daşoguz welaýatynda etraplaryň dolandyryş çäklerini tertipleşdirmek, şeýle hem 7 şäherçä etrapdaky şäher derejesini bermek, 8 geňeşligi başga etraba geçirmek, 18 obany beýleki geňeşligiň düzümine geçirmek, 22 obany başga etrabyň düzümine geçirmek, 43 obanyň adyny üýtgetmek, 2 obany geňeşligiň edara ediş merkezi edip bellemek, 6 geňeşligi ýatyrmak, 38 obany Sanawdan aýyrmak bellenildi.

Mejlisiň Başlygy bu kararyň kabul edilmeginiň ýurdumyzyň dolandyryş-çäk gurluşyny döwrebaplaşdyrmaga, dolandyryş edaralarynyň işiniň netijeliligini ýokarlandyrmaga, oba ilatyny dolandyryş merkezlerine has ýakynlaşdyrmaga, az ilatly obalaryň täze döwrebap iri şäherçelere birleşdirilmegine, etraplardaky şäherleriň, şäherçeleriň we obalaryň durmuş-ykdysady taýdan has çalt depginler bilen ösdürilmegine mümkinçilik berjekdigini aýtdy.

Döwlet Baştutanymyz habary diňläp, wise-premýer Ş.Durdylyýewe Türkmenistanyň Mejlisi hem-de Daşoguz welaýatynyň häkimligi bilen bilelikde ministrlikleriň we pudak edaralarynyň wekillerinden ybarat ýörite topary döretmegi tabşyrdy.

Milli Liderimiz bu toparyň agzalarynyň öňünde durýan gaýragoýulmasyz wezipeleri kesgitläp, dolandyryş-çäk birliklerine täzeden garamak bilen baglanyşykly meseleleriň ählisini jikme-jik ara alyp maslahatlaşmagy şol wezipeleriň wajyplarynyň biri hökmünde kesgitledi. Şunuň bilen baglylykda, degişli resminamalaryň taslamalaryny taýýarlamak hem-de olary Ministrler Kabinetiniň garamagyna tassyklamak üçin hödürlemek barada görkezme berildi.

Soňra hormatly Prezidentimiz ýygnananlara ýüzlenip, biz ýene-de birnäçe wagtdan Lebap welaýatynda Oba milli maksatnamasynyň hem-de ýurdumyzy durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça kabul edilen beýleki maksatnamalaryň ýerine ýetirilişine serederis, welaýatyň we onuň etraplarynyň hem-de şäherleriniň häkimleriniň bu ugurda geçiren işleri baradaky hasabatlaryny diňläris. Häkimlere alyp baran işleriniň netijelerine laýyklykda baha bereris diýip, belledi.

Döwlet Baştutanymyz Ministrler Kabinetiniň Daşoguz welaýatyndaky göçme mejlisini tamamlap, ýygnananlaryň ählisine berk jan saglyk, maşgala abadançylygyny hem-de eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de gülläp ösmeginiň bähbidine alyp barýan işlerinde uly üstünlikleri arzuw etdi.

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Türkmenistanyň Ministrler Kabinetiniň mejlisi

10.06.2016

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň nobatdaky mejlisini geçirdi, onda käbir resminamalaryň taslamalaryna hem-de ýurdumyzyň durmuşyna degişli möhüm meseleleriň birnäçesine garaldy.

Milli Liderimiz mejlisiň gün tertibini yglan edip, Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Hojamämmedowa söz berdi, ol Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygyna agza ýurtlaryň statistika edaralarynyň ýolbaşçylarynyň Geňeşinde Türkmenistanyň başlyklyk etmeginiň çäklerinde bellenilen çärelere görülýän taýýarlyk barada habar berdi.

Bellenilişi ýaly, GDA-nyň Döwletara statistika komitetiniň çözgüdine laýyklykda şu ýylyň 6-8-nji sentýabry aralygynda Aşgabatda bu düzümiň 55-nji mejlisini hem-de oba hojalyk statistikasy boýunça maslahatlary guramak meýilleşdirilýär. Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna bu duşuşygy geçirmek baradaky Kararyň taslamasy hödürlenildi.

Soňky ýyllarda medeni-ynsanperwer gatnaşyklar bilen bir hatarda GDA ýurtlary bilen ykdysady gatnaşyklar hem täze mazmuna eýe bolýar. Türkmen paýtagtynda Arkalaşygyň dürli düzümleriniň wekilçilikli maslahatlary birnäçe gezek geçirildi. Olaryň hatarynda GDA-nyň Elektroenergetika geňeşiniň 41-nji mejlisini, Aragatnaşyk ulgamynda sebit arkalaşygynyň aragatnaşyk edaralarynyň baştutanlarynyň Geňeşiniň 46-njy mejlisini, Ykdysady geňeşiň 55-nji mejlisini, Garaşsyz Döwletleriň Arkalaşygy ýurtlarynda öndürilýän halkyň sarp edýän harytlarynyň halkara ýarmarkasyny, GDA-da azyk howpsuzlygyny ýokarlandyrmak boýunça Halkara ylmy-amaly maslahaty, Arkalaşyga agza ýurtlaryň demir ýol ulagy boýunça Geňeşiniň 57-nji maslahatyny görkezmek bolar.

Daşoguz şäheriniň 2016-njy ýylda GDA-nyň medeni paýtagty diýlip yglan edilmegi, şeýle hem GDA gatnaşyjy döwletleriň statistiki edaralarynyň ýolbaşçylarynyň Geňeşine Türkmenistanyň başlyklyk etmegi üstünlikli ösdürilýän gatnaşyklaryň aýdyň subutnamasydyr diýip, milli Liderimiz sözüni dowam etdi. Şeýle hem döwlet Baştutanymyz Gurbanguly Berdimuhamedow parlamentara gatnaşyklarynyň netijeli häsiýete eýedigini belledi.

Biziň ýurdumyz iş ýüzünde Arkalaşygyň çäklerinde hyzmatdaşlyk babatynda işjeň orna ygrarlydygyny görkezmek bilen, mundan beýläk-de berk dostluk, hoşniýetli goňşuçylyk hem-de oňyn hyzmatdaşlyk esasynda guralýan köpugurly gatnaşyklaryň giňeldilmegine hemmetaraplaýyn ýardam bermegi ugur edinýär diýip, hormatly Prezidentimiz nygtady. Döwlet Baştutanymyz degişli Karara gol çekip, wise-premýere GDA agza ýurtlaryň statistika edaralarynyň ýolbaşçylarynyň öňde boljak duşuşygyny ýokary guramaçylyk derejesinde geçirmek babatynda birnäçe anyk tabşyryklar berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň ýanyndaky Nebitgaz serişdelerini dolandyrmak we peýdalanmak baradaky döwlet agentliginiň direktory Ý.Kakaýew Owganystan Yslam Respublikasynyň paýtagty Kabul şäherinde şu ýylyň 15-nji iýunynda geçiriljek Söwda-ykdysady hyzmatdaşlyk baradaky türkmen-owgan hökümetara toparynyň altynjy mejlisine görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Mejlisiň gün tertibine döwletara hyzmatdaşlygyň, şol sanda söwda, nebitgaz, energetika, ulag we aragatnaşyk, oba hojalygy, bilim we medeniýet ugurlary boýunça gatnaşyklaryň möhüm meseleleri giriziler.

Şunuň bilen baglylykda, döwlet Baştutanymyzyň garamagyna bu toparyň türkmen böleginiň düzümini tassyklamak hakyndaky Kararyň taslamasy hödürlendi.

Ýurdumyz owgan halkynyň parahatçylykly, abadan durmuşa bolan arzuwlaryny goldamak bilen, Owganystana ýeňillikli baha bilen elektroenergiýa we suwuklandyrylan gaz ugradýar, goňşy döwletde durmuş maksatly, aýratyn-da, saglygy goraýyş we bilim ulgamyna degişli desgalary gurýar, ýaşlary okatmakda we hünärmenleri taýýarlamakda yzygiderli goldaw berýär. Hyrat welaýatynyň Turgundy şäherçesinde gurlan we golaýda ulanmaga berlen çaga dogrulýan öý Türkmenistanyň goňşy ýurda ynsanperwerlik kömeginiň aýdyň nyşanydyr.

Türkmenistanyň Prezidenti Gurbanguly Berdimuhamedow şunuň bilen baglylykda, degişli Karara gol çekip, wise-premýere Türkmen-owgan hökümetara toparynyň nobatdaky mejlisiniň gün tertibi bilen baglanyşykly birnäçe tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary R.Bazarow möwsümleýin oba hojalyk işleriniň barşy, şol sanda welaýatlarda galla oragynyň geçirilişi barada hasabat berdi. Galla oragy bilen birlikde, meýdanlarda samany ýygnamak, sürüm işlerini geçirmek we aralyk ekinleri ekmek işleri alnyp barylýar. Şunuň bilen birlikde, gowaça ekilen meýdanlarda hatarara bejergi, otag we mineral dökünler bilen iýmitlendirmek hem-de ösüş suwuny tutmak işleri dowam etdirilýär. Balkan we Mary welaýatlarynda güýzlük gant şugundyryny ekmek işleri utgaşykly alnyp barylýar.

Wise-premýer şeýle hem döwlet Baştutanymyzyň ýurdumyzda gök we bakja önümleriniň öndürilişini artdyrmak boýunça beren tabşyryklarynyň ýerine ýetirilişi barada hasabat berdi.

Şeýle hem hasabatyň çäklerinde Daşoguz welaýatynda gurlan dürli maksatly binalary ulanmaga bermek hem-de täze desgalaryň düýbüni tutmak boýunça alnyp barylýan işler barada habar berildi.

Hormatly Prezidentimiz galla oragynyň depginini güýçlendirmegiň möhümdigini belläp, wise-premýere bu işiň öz wagtynda we ýokary hilli geçirilmegini üpjün etmek boýunça anyk tabşyryklary berdi.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Ereşow ýurdumyzda ýaýbaňlandyrylan gurluşyk desgalaryny iri panelli gurluşyk önümleri bilen üpjün etmek boýunça alnyp barylýan işler barada şekil taslamalary esasynda hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, ykdysadyýetimizi senagatlaşdyrmak işleri häzirki zaman pudaklaýyn düzümleri, şol sanda innowasiýa esasynda iri önümçilikleri döretmek arkaly kemala getirilmegini göz öňünde tutýar. “Ýurdumyzy 2012-2016-njy ýyllarda durmuş-ykdysady taýdan ösdürmek boýunça Türkmenistanyň Prezidentiniň Maksatnamasyna” laýyklykda, geçen ýyl Aşgabadyň we Abadanyň iri panelli jaý-gurluşyk zawodlarynyň hem-de Türkmenabat şäherindäki “Demirbetonönümleri” zawodynyň toplumlaýyn durky täzelenildi, kärhanalaryň düşewüntliligi ep-esli ýokarlandy. Olaryň doly önümçilik kuwwatyna çykmagy bilen, otaglarynyň ýerleşdirilişi gowulandyrylan, has oňaýly köp gatly jaýlaryň hem-de kottej görnüşli ýaşaýyş jaýlarynyň gurluşyklaryny tiz depginler bilen alyp barmaga mümkinçilik berdi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow hasabaty diňläp, gurluşyk materiallary senagatynyň türkmen ykdysadyýetini ösdürmegiň ugurlarynyň daşardan getirilýän harytlaryň ornuny tutýan iň möhüm ugurlarynyň biri bolup durýandygyny, senagatlaşdyrmak işleriniň tizleşdirilmegi durmuş ugurly, türkmen halkynyň durmuş derejesini we abadançylygyny yzygiderli ösdürmegi göz öňünde tutýan döwlet syýasatynyň maksatlaryna we wezipelerine tabyn edilendigini nygtady.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, Türkmenistanyň Prezidentiniň Diwanynyň we Ministrler Kabinetiniň iş dolandyryjysy Ş.Durdylyýew paýtagtymyzy mundan beýläk-de ösdürmek boýunça alnyp barylýan işler barada hasabat berdi.

Döwlet Baştutanymyzyň 17-nji maýda Aşgabat şäher häkimliginde geçiren iş maslahatynda beren anyk tabşyryklaryna hem-de öňde goýan wezipelerine laýyklykda, paýtagtymyzy abadanlaşdyrmak boýunça alnyp barylýan işleriň depginlerini güýçlendirmegiň ýörite iş meýilnamasy taýýarlanyldy, onda, hususan-da, ýurdumyzyň baş şäheriniň binagärlik keşbini has-da kämilleşdirmek, şäher köçeleriniň we dürli maksatly binalaryň durkuny täzelemek, yşyklandyryş ulgamyny we ýanýodalary döwrebaplaşdyrmak, gök zolaklary döretmek göz öňünde tutulýar.

Meýilnamada işleriň möhletleri we möçberleri kesgitlenildi, olar Türkmenistanyň Jemagat hojalygy we Energetika ministrlikleri, “Türkmenawtoýollary” döwlet konserni, Aşgabat şäher häkimligi hem-de ýurdumyzyň Senagatçylar we telekeçiler birleşmesiniň düzümleri bilen bilelikde amala aşyrmak göz öňünde tutulýar.

Mejlisiň barşynda döwlet Baştutanymyz Berkarar döwletimiziň bagtyýarlyk döwründe ýurdumyzyň paýtagtynyň binagärlik şähergurluşyk keşbini has-da gözelleşdirmek hem-de Aşgabat şäheriniň ilatynyň ýaşaýyş-durmuş şertlerini gowulandyrmak, ýaşaýyş jaýlarynyň we beýleki dürli maksatly binalaryň we desgalaryň ýanaşyk ýerlerini abadanlaşdyrmak maksady bilen, Karara gol çekip, wise-premýere onuň ýerine ýetirilmegine berk gözegçiligi üpjün etmegi tabşyrdy.

Soňra Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary B.Atdaýew Türkiýe Respublikasynyň gurluşyk materiallarynyň16—18-nji iýunda Aşgabatda geçiriljek sergisine görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Habar berlişi ýaly, häzirki güne çenli sergä gatnaşmaga isleg bildirýän iri kompaniýalaryň 42-si hasaba alyndy. Olar esasan alýumin gurnamalary, köp görnüşli turbalary, elektrik enjamlaryny, plastik aýna-gapylaryň demir önümlerini, ýyladyş we sowadyş, suw-lagym, aragatnaşyk, ýangyn howpsuzlygy ulgamlarynyň enjamlaryny, şeýle hem mebel we öý hojalyk tehnikasyny öndürýän kompaniýalardyr. Sergä gatnaşyjylar diňe bir taýýar önümi däl-de, önümçilik tehnologiýalaryny hem görkezerler.

Türkiýäniň gurluşyk materiallary senagatynyň öňde boljak gözden geçirilişi daşary ýurt işewürleriniň Türkmenistanyň edara-kärhanalarynyň wekilleri bilen pikir we tejribe alyşmak hem-de ikitaraplaýyn hyzmatdaşlygyň geljekki ugurlaryny ara alyp maslahatlaşmak, täze hyzmatdaşlar bilen göni gatnaşyklary ýola goýmak üçin netijeli meýdança bolup hyzmat eder.

Hormatly Prezidentimiz Türkiýe Respublikasynyň gurluşyk materiallarynyň öňde boljak sergisini guramak meselesine degip geçmek bilen, biziň ýurtlarymyz hyzmatdaşlygyň baý tejribesini topladylar we milli ykdysadyýetleriň serişdelerini we üstünliklerini hasaba almak bilen, munuň söwda-ykdysady hyzmatdaşlykda täze sepgitlere ýetmäge gönükdirilendigini belledi. Şunuň ýaly sergiler hyzmatdaşlygy giňeltmegiň täsirli guraly hökmünde hyzmat etmelidir diýip, döwlet Baştutanymyz aýtdy we wise-premýere sergini ýokary derejede guramak barada anyk tabşyryklar berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary G.Mämmedowa 14—16-njy iýunda Gyrgyz Respublikasynyň Türkmenistandaky Medeniýet günlerini hem-de 16—17-nji iýunda Daşoguz şäheriniň GDA-nyň medeni paýtagty diýlip yglan edilmegi mynasybetli GDA agza ýurtlaryň alymlarynyň gatnaşmagynda “Türkmenistan — medeni ruhy gymmatlyklara baý ülkedir” atly ylmy-amaly maslahaty we amaly-haşam sungatynyň eserleriniň sergisini geçirmäge görülýän taýýarlyk barada hasabat berdi.

Döredijilik çäresini geçirmek üçin dostlukly ýurduň medeniýet işgärleriniň we sungat ussatlarynyň topary Türkmenistana geler. Medeni çäräniň çäklerinde konsertler, amaly-haşam sungatynyň eserleriniň sergisi geçiriler, gyrgyz kinofilmleriniň görkezilişi we beýleki çäreler bolar. Myhmanlar üçin medeni maksatnama taýýarlanyldy.

Wise-premýer Daşoguzda geçiriljek “Türkmenistan –medeni-ruhy gymmatlyklara baý ülkedir” atly ylmy amaly maslahata taýýarlyk görlüşi barada hasabat berip, oňa Russiýanyň, Ermenistanyň, Belarusuň, Gazagystanyň, Moldowanyň, Täjigistanyň we Ukrainanyň ylmy-barlag merkezleriniň, institutlarynyň, ýokary okuw mekdepleriniň, muzeýleriniň ýolbaşçylarynyň, alymlarynyň gatnaşmaga isleg bildirendiklerini habar berdi.

Döwlet Baştutanymyz şeýle hem öňümizdäki forumyň türkmen halkynyň taryhy-medeni mirasyny hemmetaraplaýyn öwrenmekde we wagyz etmekde, Türkmenistanyň täze taryhy eýýamda ylym we medeniýet ulgamlarynda gazananlaryny bütin dünýä ýaýmakda aýratyn ähmiýetiniň bardygyny nygtap, bu babatda wise-premýere anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Toýlyýew gözegçilik edýän düzümlerinde alnyp barylýan işleriň ýagdaýy hem-de täze saglygy goraýyş maksatly desgalary ulanmaga bermek boýunça taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Hormatly Prezidentimiz hasabaty diňläp, halkyň saglygy hakyndaky aladanyň, milli saglygy goraýyş ulgamynyň işini kämilleşdirmegiň, bu pudak üçin ýokary hünärli işgärleri taýýarlamagyň wezipeleri Türkmenistanyň döwlet syýasatynyň ileri tutulýan ugurlarydygyny belledi. Şu maksat bilen, ýurdumyzda degişli düzümi düýpli döwrebaplaşdyrmak boýunça netijeli çäreler amala aşyrylýar. Saglygy goraýyş ulgamyna degişli döwrebap desgalaryň häzirki zaman ýörite enjamlar we öňdebaryjy tehnologiýalar bilen üpjün edilmegi ilata halkara ülňüleriniň derejesinde ýokary hilli lukmançylyk hyzmatlarynyň giň görnüşini hödürlemäge mümkinçilik berýär.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary S.Satlykow ýurdumyzda durnukly ulag ulgamy boýunça ilkinji Ählumumy maslahatyny geçirmek boýunça görülýän taýýarlyk işleri barada hasabat berdi.

Bellenilişi ýaly, Bitarap Türkmenistan işjeň halkara hyzmatdaşlyk gatnaşyklaryna eýermek bilen, beýleki ýurtlar, BMG-niň agzalary bilen 2030-njy ýyla çenli döwür üçin täze ählumumy ösüş Maksatnamasyny taýýarlamaga işjeň gatnaşýar. Mälim bolşy ýaly, pudagyň öňünde durýan möhüm wezipeleri çözmek boýunça hereketleriň bu köpugurly toplumlaýyn maksatnamasy Birleşen Milletler Guramasynyň Baş Assambleýasynyň 70-nji mejlisiniň çäklerinde Bütindünýä sammitinde biragyzdan kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow şol Sammitde eden çykyşynda ýurdumyzyň bu uzak möhletleýin Maksatnamany durmuşa geçirmekde eýeleýän ornuny we oňa bolan çemeleşmelerini, şeýle hem bu baradaky anyk teklipleri öňe sürdi. Munuň özi halkara bileleşiginiň giň goldawyna eýe boldy. Häzirki döwürde öňe sürlen başlangyçlary durmuşa geçirmegiň çäklerinde BMG bilen durnukly ösüşiň dürli ugurlary boýunça degişli işleri alnyp barylýar. Durnukly ulag ulgamyny üpjün etmek boýunça umumy tagallalaryň utgaşdyrylmagy onuň möhüm ugry bolup durýar.

Häzirki şertlerde ulag-aragatnaşyk ulgamyndaky hyzmatdaşlygyň ählumumy durnukly ösüşiň möhüm şerti hökmündäki ähmiýetiniň artýandygyny belläp, hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow bu pudagyň dünýä hojalyk gatnaşyklarynyň netijeli häsiýete we deňeçerlige eýe bolmagyna göni täsiri bolan dünýä ykdysadyýetiniň möhüm ugurlarynyň biridigini belledi. Türkmenistan bu ugurda, şol sanda BMG-niň çäklerinde ýola goýulýan halkara hyzmatdaşlyk meselelerinde işjeň orun eýelemek bilen, anyk başlangyçlary öňe sürýär we daşary ýurtly hyzmatdaşlar bilen halkara ulag-üstaşyr geçelgelerini döretmek boýunça giň möçberli düzümleýin taslamalary durmuşa geçirýär.

Ýurdumyzyň Demirgazyk-Günorta we Gündogar-Günbatar ugurlary boýunça köp şahaly ulag ulgamyny döretmäge gönükdirilen we dünýä bileleşiginiň giň goldawyna mynasyp bolan teklipleri we BMG-niň Baş assambleýasynyň 2014 - 2015-nji ýyllarda degişli Kararnamalary kabul etmegi bolsa aýdylanlaryň subutnamasydyr.

Türkmenistanyň geografiki taýdan amatly ýerleşmegi onuň sebitleýin we yklymlaýyn ähmiýetli möhüm ulag-üstaşyr geçelgesi hökmündäki derejesiniň pugtalanmagyny üpjün edýär. Bu ugurda bar bolan ägirt uly mümkinçilikleri doly güýjünde durmuşa geçirmäge çalyşýan ýurdumyz ulag pudagynyň we onuň ähli düzümleriniň maddy-enjamlaýyn binýadynyň toplumlaýyn döwrebaplaşdyrylmagyna, hereket edýän ulag-aragatnaşyk ugurlarynyň giňeldilmegine we olaryň täzeleriniň döredilmegine gönükdirilen milli maksatnamalary üstünlikli durmuşa geçirýär diýip, döwlet Baştutanymyz belledi. Bu çäreler ýurdumyzyň ulag ulgamynyň halkara aragatnaşyk düzümine işjeň goşulmagyny, Türkmenistanda üstaşyr gatnawlaryň sebitleýin derejede utgaşdyrylmagynyň üpjün edilmegini şertlendirýär.

Möhüm ugurda özara peýdaly halkara hyzmatdaşlygynyň mundan beýläk-de ösdürilmegine netijeli goşant boljak ählumumy maslahatyň ähmiýetini belläp, hormatly Prezidentimiz wise-premýere maslahata taýýarlygyň we ony geçirmegiň ýokary guramaçylyk derejesini üpjün etmek, ähli bar bolan meseleleri jikme-jik öwrenmek we olary öz wagtynda çözmek babatda birnäçe anyk tabşyryklary berdi.

Ministrler Kabinetiniň Başlygynyň orunbasary, daşary işler ministri R.Meredow Türkmenistan bilen Birleşen Milletler Guramasynyň arasynda ösüş maksady bilen, 2016—2020-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlygyň Çarçuwaly maksatnamasyny iş ýüzünde durmuşa geçirmek boýunça görülýän çäreler barada hasabat berdi.

BMG bilen köpugurly hem-de strategiki häsiýetli hyzmatdaşlygy ösdürmek Bitarap Türkmenistanyň daşary syýasatynyň esasy ugurlarynyň biri bolup durýar. Ýurdumyz ikitaraplaýyn gatnaşyklaryň köpýyllyk tejribesine daýanyp, bu abraýly halkara guramasy bilen gatnaşyklary pugtalandyrýar. Şunuň bilen baglylykda, soňky on ýylyň dowamynda Türkmenistanyň BMG-niň Ösüş maksatnamasy we BMG-niň beýleki ýöriteleşdirilen düzümleri bilen bilelikde dürli ugurlar boýunça taslamalaryň 264-sini durmuşa geçirendigi bellenildi. Bu taslamalaryň ählisi Türkmenistan bilen Birleşen Milletler Guramasynyň arasynda 2005-2009-njy we 2010-2015-nji ýyllar üçin hyzmatdaşlygyň Çarçuwaly maksatnamalarynyň çäklerinde amala aşyryldy.

Mälim bolşy ýaly, şu ýylyň 4-nji aprelinde ýokarda agzalan Çarçuwaly maksatnama nobatdaky bäşýyllyk möhleti üçin gol çekildi. Maksatnamany durmuşa geçirmek üçin strategiki ugurlaryň dördüsi boýunça degişli Meýilnamanyň taslamasy işlenip taýýarlanyldy. Ol döwlet Baştutanymyzyň garamagyna hödürlenildi. Şol ugurlaryň hatarynda energotygşytlylyk we dolandyryş; howanyň üýtgemegi bilen bagly wajyp meseleleri çözmek; durnukly ykdysadyýetiň, hukuk kepillikleriniň ýokary derejesini üpjün etmegiň esasynda ilaty iş bilen üpjün etmek ulgamyny kämilleşdirmek babatda tagallalaryň birleşdirilmegini göz öňünde tutýan kanunynyň hökmürowanlygy we ykdysadyýetiň köpugurlylygy ýaly ugurlar bar. Ýene-de bir ugur milli statistika ulgamynyň mundan beýläk-de kämilleşdirilmegini göz öňünde tutýan ýokary hilli maglumatlar ulgamyny we ösüşiň monitoring ulgamyny döretmek bilen baglanyşyklydyr.

Şu Maksatnamany we Meýilnamany ýerine ýetirmek maksady bilen, Türkmenistan BMGÖM-niň, ÝUNISEF, BMG-niň ilat Gaznasy we beýleki düzümleri bilen bilelikde milli derejede dürli taslamalary amala aşyrmagy meýilleşdirýär.

BMG-niň doly hukukly agzasy hökmünde döwletimiz tarapyndan kabul edilen Durnukly ösüş maksatlaryny durmuşa geçirmek maksady bilen, BMG-niň çäklerinde Türkmenistanyň oňyn başlangyçlaryny durmuşa geçirmäge gönükdirilen Ylalaşygyň taslamasy taýýarlanyldy, ol hem milli Liderimiziň garamagyna hödürlenildi.

Soňra döwlet Baştutanymyz ýurdumyzda ylmy edaralaryň we ýokary okuw mekdepleriniň maddy-enjamlaýyn binýadyny pugtalandyrmak boýunça yzygiderli çäreleriň görülýändigini, ýokary hünärli alymlary taýýarlamaga uly üns berilýändigini, zehinli ýaşlaryň ylym bilen meşgullanmagy üçin giň mümkinçilikleriň döredilýändigini belledi. Aşgabatda Tehnologiýalar merkezi açyldy we hereket edýär. Ýurdumyzyň intellektual kuwwatyny artdyrmakda, türkmen ylmyny täze sepgitlere çykarmakda bu merkeze möhüm orun degişlidir.

Döwlet Baştutanymyz ýurdumyzyň alymlarynyň öz açyşlary bilen eziz Watanymyzyň mundan beýläk-de okgunly ösmegine mynasyp goşant goşjakdyklaryna berk ynam bildirip, Türkmenistanda mundan beýläk hem ylmy ösdürmek, önümçilige onuň öňdebaryjy gazananlaryny ornaşdyrmak üçin ähli şertleriň dörediljekdigini nygtady.

Milli Liderimiz mejlise gatnaşyjylary we ähli türkmenistanlylary, şeýle hem ylym işgärlerini ýetip gelýän baýram bilen tüýs ýürekden gutlap, hemmelere berk jan saglyk, abadançylyk we bagtyýar durmuş, alymlara bolsa ylym ulgamynda uly üstünlikleri we täze ajaýyp açyşlary arzuw etdi.

Mejlisiň barşynda beýleki käbir meselelere hem garaldy we olar boýunça degişli çözgütler kabul edildi.

Hormatly Prezidentimiz Gurbanguly Berdimuhamedow Ministrler Kabinetiniň mejlisini tamamlap, oňa gatnaşyjylara berk jan saglyk, berkarar Watanymyzyň gülläp ösmegi, mähriban halkymyzyň bagtyýar durmuşda ýaşamagy ugrunda alyp barýan işlerinde uly üstünlikler arzuw etdi.

Türkmenistanyň Döwlet habarlar agentligi

Turkmen